Têgihên Rêzimanî yên Kamran Bedirxan

“`html

Dema Ku Rêzimanê Kurmancî: Celadet Bedirxan ve Kamran Bedirxan’ın Katkıları

Kurmançî alfabelerinin ve yazısı üzerine yapılan çalışmalar, her zaman önemini korumuştur. Mîr Celadet Alî Bedirxan, bu alandaki en önemli figürlerden biri olarak, Latin alfabesi ile yazım sisteminin temelini atmıştır. Celadet Bedirxan’ın, Kurmancî dilindeki çalışmalarını ilk kez Kovara Hawar dergisinde yayımlamıştır. Ayrıca, bugün hâlâ kullandığımız alfabeyi de bu dergide tanıtmıştır. Celadet Bedirxan, Roger Lescot ile birlikte, kurmancî dilinin yapılarına dair önemli eserler ortaya koymuştur; bu çalışmalar, Lescot’un katkıları sonrasında tamamlanmıştır ve tamamen Fransızca kaleme alınmıştır. Sonrasında ise Paris Kürt Enstitüsü aracılığıyla Türkçeye çevrilmiştir.

Celadet Bedirxan Şam’da aktif çalışmalarını sürdürürken, onun kardeşi Kamran Bedirxan da Bêrût’te Türkiye döneminde benzer çalışmalara katkıda bulunmuştur. Celadet’in eserleri arasında, Hawar ve Ronahî gibi dergilerde yayınlanan birçok yazı bulunmaktadır. Bunların yanı sıra, Kamran Bedirxan’ın çalışmaları da oldukça dikkat çekicidir. Özellikle, Kur’anın Hawar dergisinde parça parça yayımlanması, onun etkileyici katkılarındandır.

Celadet Bedirxan’ın vefatından sonra (1951), Kamran Bedirxan da Fransa’daki dil alanındaki çalışmalarına devam etmiştir. Fransızca eserlerinin yanı sıra, Kurmancî dilinde de önemli kitaplar yazmıştır. 1971 yılında Paris’te yayımlanan “Rêzana Zmanê Kurdî” adlı eser, bu alandaki önemli metinlerden biri olmuştur. Bu çalışma, Kurmancî dilinde yazılmış ilk kurmancî dil bilgisi kitaplarından biridir ve pek çok dilbilgisi kavramına yer vermektedir. Bu yazıda bu kavramlara değinirken, Mîr Celadet Bedirxan ve Kamran Bedirxan arasındaki bazı farklara da dikkat çekmekteyim. Örneğin, Celadet Bedirxan’ın kullandığı terim sayısı 69 iken, Kamran Bedirxan’ın kullandığı terim sayısı 214’tür. Gazete Duvar okurları için bu iki isim arasında bir kıyaslama yapma imkânı sunmak amacıyla aşağıdaki listeleri de paylaşıyorum.

Mîr Celadet Bedirxan’ın Kullandığı Terimler

  • Kurdî – Türkçe
  • Baneşan – Ünlem
  • Bêje – Kelime
  • Bendik – Tire
  • Bihnok – Virgül
  • Binavkirî – Belirtili
  • Birên qisetê – Sözcük türleri
  • Bireser – Nesne
  • Daçek – Edat
  • Dengdar – Sessiz harf
  • Dengdêr – Sesli harf
  • Gramêr – Dil bilgisi
  • Pêveber – Yüklem
  • Serenav – Başlık
  • Zayend – Cinsiyet

Kamran Bedirxan’ın Kullandığı Terimler

  • Kurdî – Türkçe
  • Awa – Durum
  • Baneşan – Ünlem
  • Bariyar – Aşağılayıcı
  • Bihnok – Virgül
  • Bêje – Kelime
  • Bêjeya guhêrbar – Değişen kelime
  • Bêjeya neguhêrbar – Değişmez kelime
  • Dem – Zaman
  • Dengdar – Sessiz harf
  • Dengdêr – Sesli harf
  • Elfabe – Alfabe
  • Pêşekar – Nesir yazarı
  • Tewandin – İsim çekmek
  • Zman axaftinê – Konuşma dili

Makalemizde adı geçen kültürel ve dilsel çalışmaları daha detaylı bir şekilde incelemek için üstteki bağlantılardan yararlanabilirsiniz. Bilgiler ve detaylar için basılı eserleri takip etmek faydalı olacaktır.

Kamran Bedirxan ve Celadet Bedirxan’ın Eserleri

“`

Related Posts

İzmir Milletvekili Kâya Ösen: AKP elini yine halkın cebine attı

İzmir Milletvekili Kâya Ösen: AKP elini yine halkın cebine attı

Cumhurbaşkanı Erdoğan ‘beka meselesi’ diyerek açıkladı: Hedefimiz 2053’te net sıfır emisyon

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Beştepe Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen 2024 Yılı Yenilenebilir Enerji Yatırımları Toplu Açılış Töreni’ne katıldı. Erdoğan, “Enerji arz güvenliğinin sağlanması hemen her devlet için bir beka meselesi haline dönüşmüştür” açıklamasında bulundu. ‘Türkiye enerjide büyük bir sıçrama yaptı’ diyen Erdoğan, “Hedefimiz 2053’te net sıfır emisyon” ifadelerini kullandı.

Almanya’dan ABD’ye uyarı: İç işlerimizden uzak dur

Almanya’nın yeni Başbakanı Friedrich Merz, ABD hükümetine ülkesinin iç siyasetinin “dışında kalması” çağrısında bulundu.

Saraçhane protestolarında 14 gencin tahliye talebine ret!

Saraçhane eylemleri sırasında ”Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla tutuklanan 14 genç ve 2 tutuksuz hakkında iddianame hazırlandı. Gençlerin ilk İlk duruşması 30 Mayıs’ta Silivri’de görülecek. Tensip aşamasında hakim, gençlerin tahliye talebini reddederek, duruşmaya kadar tutukluluk hallerinin devamına karar verdi.

Göçmenlerin gönderileceği yer belli oldu

ABD Başkanı Donald Trump, ikinci başkanlık döneminin başlangıcı itibariyle göçmenlerin gönderilmesine yönelik sert uygulamaların önünü açan kararname ile dikkat çekmiş son olarak ABD’de yasa dışı olarak bulunan ve kendi ülkelerine dönmek isteyen …

‘Selçuk Tengioğlu’ hesabı açmış: Özgür Özel’i tehdit eden bir kişi gözaltına alındı

CHP Genel Başkanı Özgür Özel’e yumruklu saldırıda bulunan Selçuk Tengioğlu adına sosyal medya hesabı açıp, Özgür Özel’i tehdit ettiği tespit edilen bir kişi gözaltına alındı.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir